Luồng điều khiển

if là một expression

if không cần đặt điều kiện trong ngoặc, nhưng bắt buộc điều kiện phải là bool — khác C, nơi 0 được coi là false và mọi giá trị khác 0 được coi là true. Viết if number { ... } với number là số nguyên chứ không phải bool là lỗi biên dịch ngay, không đợi tới lúc chạy mới lộ ra hành vi sai.

Vì if/else là một expression (giống khối {} ở phần Hàm), có thể dùng trực tiếp ở vế phải của let:

fn main() {
    let dieu_kien = true;
    let so = if dieu_kien { 5 } else { 6 };
    println!("Giá trị của số: {so}");
}

Vì cả hai nhánh phải cùng góp phần tạo ra giá trị của cùng một expression, kiểu trả về của mọi nhánh if/else if/else phải giống nhau — trộn { 5 } và { "sáu" } là lỗi biên dịch, vì trình biên dịch không thể biết so sẽ mang kiểu gì.

Lặp với loop, while, for

loop lặp vô hạn cho tới khi gặp break tường minh. Vì loop cũng là một expression, break có thể mang theo giá trị — đó chính là kết quả của cả vòng lặp:

fn main() {
    let mut dem = 0;

    let ket_qua = loop {
        dem += 1;
        if dem == 10 {
            break dem * 2;
        }
    };

    println!("Kết quả: {ket_qua}");
}

Khi lồng nhiều loop, break/continue mặc định chỉ tác động vòng lặp trong cùng. Gắn nhãn ('nhan:) trước một vòng lặp để break/continue từ bên trong nhắm đúng vòng lặp ngoài:

fn main() {
    let mut dem = 0;
    'dem_ngoai: loop {
        let mut dem_trong = 10;
        loop {
            if dem_trong == 9 {
                break;
            }
            if dem == 2 {
                break 'dem_ngoai;
            }
            dem_trong -= 1;
        }
        dem += 1;
    }
    println!("Kết thúc với dem = {dem}");
}

while lặp khi điều kiện còn đúng — hợp lý khi điều kiện dừng không tự nhiên là “đã duyệt hết một tập giá trị” mà là một điều kiện tuỳ ý.

for lặp qua từng phần tử của một collection, là cách lặp thành ngữ và phổ biến nhất trong Rust — an toàn hơn dùng while với chỉ số thủ công (không có rủi ro tính sai điều kiện dừng gây truy cập ngoài phạm vi mảng), và không có chi phí kiểm tra biên ở mỗi vòng như cách lặp bằng chỉ số:

fn main() {
    let mang = [10, 20, 30, 40, 50];

    for phan_tu in mang {
        println!("Giá trị: {phan_tu}");
    }

    for so in (1..4).rev() {
        println!("{so}!");
    }
    println!("Bắt đầu!");
}

(1..4) tạo một Range từ 1 đến 3 (không bao gồm 4), .rev() đảo chiều thứ tự duyệt. for xuất hiện lại xuyên suốt cuốn sách này, đặc biệt gắn liền với Iterator — trait sẽ được nói kỹ ở chương Closure và Iterator.