if let và let else

match đầy đủ nhưng dài dòng khi chỉ thật sự quan tâm một pattern và muốn bỏ qua mọi trường hợp khác. if let viết gọn đúng tình huống đó:

fn main() {
    let so_toi_da: Option<u8> = Some(3);

    if let Some(max) = so_toi_da {
        println!("Số tối đa: {max}");
    }
}

Đoạn trên tương đương một match với nhánh Some(max) => println!(...) và nhánh _ => () bị bỏ qua — nhưng đổi lại việc rút gọn này, if let mất đi kiểm tra đầy đủ mà match đảm bảo: thêm một variant mới vào enum sẽ không khiến if let báo lỗi biên dịch, vì bản chất nó chưa từng buộc phải xử lý hết mọi khả năng. Chọn if let là đánh đổi có ý thức giữa ngắn gọn và đầy đủ, không phải lựa chọn mặc định.

Kèm else để xử lý trường hợp không khớp, tương đương nhánh _ của match:

enum DongTien {
    HaiNamXu(String), // tên bang được in trên đồng xu
    Khac,
}

fn main() {
    let xu = DongTien::HaiNamXu(String::from("Texas"));
    let mut dem = 0;

    if let DongTien::HaiNamXu(bang) = xu {
        println!("Đồng 25 xu từ bang {bang}!");
    } else {
        dem += 1;
    }

    println!("{dem}");
}

let-else

Một tình huống rất thường gặp: muốn lấy giá trị ra khỏi một pattern, và nếu không khớp thì thoát sớm khỏi hàm hiện tại (return, break, hoặc panic!) — không phải xử lý gì thêm trong nhánh khớp mà tiếp tục dùng biến đó ở phần code phía sau, cùng cấp với if let chứ không bị lồng vào trong:

fn mo_ta(so: Option<u8>) -> String {
    let Some(gia_tri) = so else {
        return String::from("không có giá trị");
    };

    format!("giá trị là {gia_tri}")
}

fn main() {
    println!("{}", mo_ta(Some(5)));
    println!("{}", mo_ta(None));
}

Nếu viết bằng if let thông thường, phần code dùng gia_tri sẽ phải nằm lồng trong khối if let (vì gia_tri chỉ tồn tại trong scope của nhánh khớp), khiến hàm dài thêm một cấp thụt lề dù logic chính chỉ có một luồng. let-else đảo ngược cấu trúc: nhánh không khớp (else) mới là nhánh bắt buộc phải rẽ nhánh khỏi luồng chính (return/break/panic!/continue — bất kỳ thứ gì khiến hàm không “rơi xuống” tiếp), còn biến bind được ở nhánh khớp (gia_tri) tồn tại ngay trong scope bao quanh, dùng tiếp bình thường mà không cần lồng thêm khối nào.

Keyboard shortcuts

Ngôn ngữ lập trình Rust

if let và let else

let-else